۸ مرحله برنامه‌ریزی کارگاه آموزشی مفید

۸ مرحله برنامه‌ریزی کارگاه آموزشی مفید

وُرکشاپ و یا کارگاه آموزشی‌ به رویدادهای کوتاه‌ مدتی گفته میشه که با هدف آموزش تعداد معدودی از افراد برگزار میشن. وُرکشاپ‌های آموزشی اغلب برای دانش‌آموزان جهت رفع محدودیت‌های آموزش و پرورش کلاسیک و یا برای کارکنان سازمان جهت توسعه‌ی تخصص‌ و یا برای عمومی مردم در جهت افزایش آگاهی و بالابردن سطح فرهنگ جامعه برگزار میشن.

۸ مرحله برنامه‌ریزی کارگاه آموزشی مفید

 

وُرکشاپ و یا کارگاه آموزشی‌ به رویدادهای کوتاه‌ مدتی گفته میشه که با هدف آموزش تعداد معدودی از افراد برگزار میشن. وُرکشاپ‌های آموزشی اغلب برای دانش‌آموزان جهت رفع محدودیت‌های آموزش و پرورش کلاسیک و یا برای کارکنان سازمان جهت توسعه‌ی تخصص‌ و یا برای عمومی مردم در جهت افزایش آگاهی و بالابردن سطح فرهنگ جامعه برگزار میشن. 
یک وُرکشاپ آموزشی اثربخش باید ویژگی‌هایی از قبیل طوفان فکری، یادگیری تعاملی، شبکه‌سازی و حل مسئله را فراهم کنه، از همین رو برنامه‌ریزی صحیح اون از اهمیت ویژه‌ای برخورداره. از طرف دیگه انتقال دانش به دیگران کار پر مسئولیت و دلهره‌آوریه. این راهنما به شما کمک میکنه تا با یک برنامه‌ی منظم یک وُرکشاپ اثربخش برگزار کنین.
بطور کلی برگزاری کارگاه آموزشی بر اساس 8 اصل: تعیین موضوع، شناخت مخاطب، سبک آموزش، زمان‌بندی دقیق، جزئیات، لیست ملزومات، مکان مناسب و زمان مناسب برنامه‌‌ریزی می‌شود.


موضوع :
در مورد موضوعی که می‌خوایین آموزش بدین تصمیم بگیرین. اگه شما ندونین که کجا می‌خوایین برین؟ هرگز به اونجا نخواهید رسید.
در مورد طراحی وُرکشاپ آموزشی نیز دقیقا همین مورد مطرحه، اگه شما ندونین که می‌خوایین چه چیزی به مردم یاد بدید، مسلما طراحی یک ورکشاپ موثر امکان‌پذیر نخواهد بود.
در مورد شرکت‌کنندگان خود وقتی می‌خوان از کارگاه آموزشی شما خارج بشن فکر کنین. اونها در این موقعیت چه چیزهایی رو باید بدونن؟ آیا همه‌ی چیزهایی که می‌خوایین بگید ضروری هستن؟
سعی کنین سه موضوع کلی برای وُرکشاپ‌تون مدنظر قرار بدین. به طور مثال به جای این‌که بگید من در این کارگاه در مورد سیب‌زمینی آموزش میدم موارد زیر رو توضیح بدین:
در پایان این کارگاه آموزشی شرکت‌کنندگان:
۱- میدونن که چطور یک بوته‌ی سیب‌زمینی بکارن
۲-مشکلاتی که در طول رشد سیب‌زمینی با اونها مواجه میشن و نحوه‌ی جلوگیری از اونها رو یاد گرفتن
۳- دانش و ابزارهای لازم برای تکمیل کاشت رو به دست آوردن
حالا باید هر کدام از سه موضوع رو به سه زیرموضوع تقسیم کنین. به عنوان مثال همان‌طور که موضوع اول ما چگونگی کاشتن بوته سیب‌زمینی بود حالا این موضوع رو به سه زیرموضوع تقسیم می‌کنیم:
۱- بهترین زمان برای کاشت
۲- دانه و ابزارهای موردنیاز
۳-  نوع خاکی که قراره استفاده کنیم 
 

 مخاطبان خودتونو  بشناسین
شما باید بدونین کسانی که در وُرکشاپ شما شرکت می‌کنن در چه سطحی از دانش قرار دارن؟ مردم سبک‌های یادگیری مختلفی دارن برخی افراد از طریق بحث، تمرین‌های گروهی و یا تصاویر بهتر یاد می‌گیرن و بعضی دیگه که فرآیند یادگیری کندتری دارن ترجیح می‌دن در سخنرانی‌ها حضور پیدا کنن و عده‌ای نیز از طریق آموزش ترکیبی بازدهی بیشتری دارن.
قبل از رویداد اطلاعات و تخصص اونها رو کشف کنین و براساس اون محتوایی رو که میخوایین ارائه بدین تنظیم کنین. در حین برگزاری کارگاه به اونها فرصت معرفی بدین و این نکته رو فراموش نکنین که برخی افراد نیاز به کمک بیشتری دارن.

 

هر بخش رو با سبکی خاص ارائه کنین
بسته به موضوع و نوع مخاطب خود سبک آموزشی مناسب رو انتخاب کنین. ممکنه نیاز داشته باشین برای هر بخش از آموزش سبکی متفاوت را پیش بگیرین. سبک‌های آموزشی میتونن شامل موارد زیر باشن:
ارائه: در این سبک از آموزش، شما اطلاعات موجود رو با استفاده از اسلاید و یا چارت‌هایی بیان می‌کنین و شرکت‌کنندگان به اونها گوش میدن. برای معرفی و درک صحیح یک موضوع اثبات شده به کار میره.
بحث عمومی: این سبک نیز یکی از ساده‌ترین سبک‌های ممکنه که در اون یک موضوع مطرح میشه و کل اعضا به ترتیب راجع به موضوع بحث می‌کنن. یکی از نتایج مثبت این روش در اینه که زودتر به نتیجه دست پیدا می‌کنیم.
کار تیمی: در برخی از موضوعات سخت که احتمال میره مردم به تنهایی به پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای دست پیدا نکنن به کار میره. افراد رو به گروه‌هایی دسته‌بندی کنین و از اونها بخوایین کل تفکر گروه رو درست مرتب کرده و بطور شفاهی به جمع ارائه کنن و با بقیه افراد نیز تعامل داشته باشن.
 

زمان‌بندی کنین
زمان‌بندی به شما نشون خواهد داد که برای هر بخش چه مدت زمانی رو باید صرف کنین. ممکنه شما در این مرحله با مشکل کمبود زمان مواجه بشید که دو راه‌حل در پیش دارین. اول این‌که موضوعات رو محدود کنین و یا این‌که سبک‌ها رو تغییر بدین و کمتر تعاملی باشین، در چنین وضعیتی توصیه ‌ما تغییر سبک یادگیریه. 
 اگه زمان اضافی دارین، این خوشحال‌کننده است، چرا که به راحتی میتونین موضوعات رو به روش‌های دلخواه پوشش بدین و اثربخشی رو چند برابر کنین.
به یاد داشته باشین که انعطاف‌پذیری برای یک برگزارکننده رویداد ضروریه، شما باید قادر باشید بیش از هر چیزی مدیریت زمان رو مدنظر داشته باشین.
نکته‌ی مهمی که در این مورد بیان میشه اینه که زمان‌ها رو به صورت واقعی، نه براساس طول زمان بنویسین. به عنوان مثال، به جای این‌که بنویسین بخش اول ۱۵ دقیقه، بهتره بنویسین ۲:۴۵ تا ۳.


جزئیات رو یادداشت کنین 
حال که شما مخاطبان خودتونو شناختین، میدونین چه چیزی به اونها آموزش بدین و چگونه این آموزش رو ارائه کنین هر کاری رو که باید انجام بدین بصورت جز به جز یادداشت کنین. به عنوان مثال در مسئله‌ی سیب‌زمینی ما موارد زیر رو یادداشت کردیم:
زیرموضوع: بهترین زمان برای کاشت
سبک یادگیری: ارائه+ کارتیمی
من با استفاده از اسلایدم به اونها توضیح می‌دم که بهترین زمان برای کاشت سیب‌زمینی کدومه؟ سپس از اونها می‌خوام اگه سوالی دارن بپرسن.
حالا ۱۰ دقیقه از وقت رو صرف کار تیمی می‌کنیم، به عنوان مثال من برگه‌ای از سوالات در اختیار اونها می‌گذارم و می‌خوام در مدت ده دقیقه اونو  پر کنن. سپس به مدت ۵ دقیقه در مورد نتایج بحث خواهیم کرد.


از ملزومات آموزشی  لیست تهیه کنین 
هر اونچه که در طول دوره آموزش بهش نیاز دارین رو بنویسین. به عنوان مثال، شما ممکنه در یک بخش به اسلاید، در بخش دیگه به تعدادی خودکار، کاغذ و یا موارد دیگه برای تیم‌ها نیاز داشته باشین. تهیه این لیست به شما کمک می‌کنه برای برگزاری کارگاه آماده‌تر بشین.
 

به مکان برگزاری کارگاه فکر کنین
موقعیت جغرافیایی محل برگزاری وُرکشاپ از نظر دسترسی آسون و امکانات رفاهی اهمیت داره. همچنین باید ظرفیت مکان مورد نظر رو با توجه به تعداد شرکت‌کنندگان در نظر بگیرین.
طراحی و نحوه‌ی چینش صندلی‌ها و موقعیت فیزیکی محل برگزاری نیز بر اساس نوع سبک آموزشی انتخابی شما فرق میکنه.
 

زمان برگزاری  وُرکشاپ
سعی کنین زمان برگزاری کارگاه پنجشنبه و جمعه نباشه. زیرا معمولا افراد برای آخر هفته‌ی خود برنامه‌های شخصی دارن. همچنین از برگزاری وُرکشاپ بعد از ناهار جدا خودداری کنین چون انرژی شرکت‌کنندگان در پایین‌ترین حد خودشه. بهترین زمان برای برگزاری کارگاه آموزشی خوب صبح یا عصرهاست.
در پایان باید گفت هیج شکی نیست که برنامه‌ریزی برای برگزاری یک وُرکشاپ اثربخش کار فوق‌العاده سخت و زمان‎بَری هست. اما اگه شما زمانی رو برای فکر کردن و پیدا کردن راه‌حل‌های خلاقانه صرف کنین به مخاطبان‌تون ارزشی ارائه خواهید کرد که با هیچ چیز دیگه‌ای قابل مقایسه نخواهد بود.

 

۸ مرحله برنامه‌ریزی کارگاه آموزشی مفید

 

وُرکشاپ و یا کارگاه آموزشی‌ به رویدادهای کوتاه‌ مدتی گفته میشه که با هدف آموزش تعداد معدودی از افراد برگزار میشن. وُرکشاپ‌های آموزشی اغلب برای دانش‌آموزان جهت رفع محدودیت‌های آموزش و پرورش کلاسیک و یا برای کارکنان سازمان جهت توسعه‌ی تخصص‌ و یا برای عمومی مردم در جهت افزایش آگاهی و بالابردن سطح فرهنگ جامعه برگزار میشن. 
یک وُرکشاپ آموزشی اثربخش باید ویژگی‌هایی از قبیل طوفان فکری، یادگیری تعاملی، شبکه‌سازی و حل مسئله را فراهم کنه، از همین رو برنامه‌ریزی صحیح اون از اهمیت ویژه‌ای برخورداره. از طرف دیگه انتقال دانش به دیگران کار پر مسئولیت و دلهره‌آوریه. این راهنما به شما کمک میکنه تا با یک برنامه‌ی منظم یک وُرکشاپ اثربخش برگزار کنین.
بطور کلی برگزاری کارگاه آموزشی بر اساس 8 اصل: تعیین موضوع، شناخت مخاطب، سبک آموزش، زمان‌بندی دقیق، جزئیات، لیست ملزومات، مکان مناسب و زمان مناسب برنامه‌‌ریزی می‌شود.


موضوع :
در مورد موضوعی که می‌خوایین آموزش بدین تصمیم بگیرین. اگه شما ندونین که کجا می‌خوایین برین؟ هرگز به اونجا نخواهید رسید.
در مورد طراحی وُرکشاپ آموزشی نیز دقیقا همین مورد مطرحه، اگه شما ندونین که می‌خوایین چه چیزی به مردم یاد بدید، مسلما طراحی یک ورکشاپ موثر امکان‌پذیر نخواهد بود.
در مورد شرکت‌کنندگان خود وقتی می‌خوان از کارگاه آموزشی شما خارج بشن فکر کنین. اونها در این موقعیت چه چیزهایی رو باید بدونن؟ آیا همه‌ی چیزهایی که می‌خوایین بگید ضروری هستن؟
سعی کنین سه موضوع کلی برای وُرکشاپ‌تون مدنظر قرار بدین. به طور مثال به جای این‌که بگید من در این کارگاه در مورد سیب‌زمینی آموزش میدم موارد زیر رو توضیح بدین:
در پایان این کارگاه آموزشی شرکت‌کنندگان:
۱- میدونن که چطور یک بوته‌ی سیب‌زمینی بکارن
۲-مشکلاتی که در طول رشد سیب‌زمینی با اونها مواجه میشن و نحوه‌ی جلوگیری از اونها رو یاد گرفتن
۳- دانش و ابزارهای لازم برای تکمیل کاشت رو به دست آوردن
حالا باید هر کدام از سه موضوع رو به سه زیرموضوع تقسیم کنین. به عنوان مثال همان‌طور که موضوع اول ما چگونگی کاشتن بوته سیب‌زمینی بود حالا این موضوع رو به سه زیرموضوع تقسیم می‌کنیم:
۱- بهترین زمان برای کاشت
۲- دانه و ابزارهای موردنیاز
۳-  نوع خاکی که قراره استفاده کنیم 
 

مخاطبان خودتونو  بشناسین
شما باید بدونین کسانی که در وُرکشاپ شما شرکت می‌کنن در چه سطحی از دانش قرار دارن؟ مردم سبک‌های یادگیری مختلفی دارن برخی افراد از طریق بحث، تمرین‌های گروهی و یا تصاویر بهتر یاد می‌گیرن و بعضی دیگه که فرآیند یادگیری کندتری دارن ترجیح می‌دن در سخنرانی‌ها حضور پیدا کنن و عده‌ای نیز از طریق آموزش ترکیبی بازدهی بیشتری دارن.
قبل از رویداد اطلاعات و تخصص اونها رو کشف کنین و براساس اون محتوایی رو که میخوایین ارائه بدین تنظیم کنین. در حین برگزاری کارگاه به اونها فرصت معرفی بدین و این نکته رو فراموش نکنین که برخی افراد نیاز به کمک بیشتری دارن.

 

هر بخش رو با سبکی خاص ارائه کنین
بسته به موضوع و نوع مخاطب خود سبک آموزشی مناسب رو انتخاب کنین. ممکنه نیاز داشته باشین برای هر بخش از آموزش سبکی متفاوت را پیش بگیرین. سبک‌های آموزشی میتونن شامل موارد زیر باشن:
ارائه: در این سبک از آموزش، شما اطلاعات موجود رو با استفاده از اسلاید و یا چارت‌هایی بیان می‌کنین و شرکت‌کنندگان به اونها گوش میدن. برای معرفی و درک صحیح یک موضوع اثبات شده به کار میره.
بحث عمومی: این سبک نیز یکی از ساده‌ترین سبک‌های ممکنه که در اون یک موضوع مطرح میشه و کل اعضا به ترتیب راجع به موضوع بحث می‌کنن. یکی از نتایج مثبت این روش در اینه که زودتر به نتیجه دست پیدا می‌کنیم.
کار تیمی: در برخی از موضوعات سخت که احتمال میره مردم به تنهایی به پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای دست پیدا نکنن به کار میره. افراد رو به گروه‌هایی دسته‌بندی کنین و از اونها بخوایین کل تفکر گروه رو درست مرتب کرده و بطور شفاهی به جمع ارائه کنن و با بقیه افراد نیز تعامل داشته باشن.
 

زمان‌بندی کنین
زمان‌بندی به شما نشون خواهد داد که برای هر بخش چه مدت زمانی رو باید صرف کنین. ممکنه شما در این مرحله با مشکل کمبود زمان مواجه بشید که دو راه‌حل در پیش دارین. اول این‌که موضوعات رو محدود کنین و یا این‌که سبک‌ها رو تغییر بدین و کمتر تعاملی باشین، در چنین وضعیتی توصیه ‌ما تغییر سبک یادگیریه. 
 اگه زمان اضافی دارین، این خوشحال‌کننده است، چرا که به راحتی میتونین موضوعات رو به روش‌های دلخواه پوشش بدین و اثربخشی رو چند برابر کنین.
به یاد داشته باشین که انعطاف‌پذیری برای یک برگزارکننده رویداد ضروریه، شما باید قادر باشید بیش از هر چیزی مدیریت زمان رو مدنظر داشته باشین.
نکته‌ی مهمی که در این مورد بیان میشه اینه که زمان‌ها رو به صورت واقعی، نه براساس طول زمان بنویسین. به عنوان مثال، به جای این‌که بنویسین بخش اول ۱۵ دقیقه، بهتره بنویسین ۲:۴۵ تا ۳.


جزئیات رو یادداشت کنین 
حال که شما مخاطبان خودتونو شناختین، میدونین چه چیزی به اونها آموزش بدین و چگونه این آموزش رو ارائه کنین هر کاری رو که باید انجام بدین بصورت جز به جز یادداشت کنین. به عنوان مثال در مسئله‌ی سیب‌زمینی ما موارد زیر رو یادداشت کردیم:
زیرموضوع: بهترین زمان برای کاشت
سبک یادگیری: ارائه+ کارتیمی
من با استفاده از اسلایدم به اونها توضیح می‌دم که بهترین زمان برای کاشت سیب‌زمینی کدومه؟ سپس از اونها می‌خوام اگه سوالی دارن بپرسن.
حالا ۱۰ دقیقه از وقت رو صرف کار تیمی می‌کنیم، به عنوان مثال من برگه‌ای از سوالات در اختیار اونها می‌گذارم و می‌خوام در مدت ده دقیقه اونو  پر کنن. سپس به مدت ۵ دقیقه در مورد نتایج بحث خواهیم کرد.


از ملزومات آموزشی  لیست تهیه کنین 


هر اونچه که در طول دوره آموزش بهش نیاز دارین رو بنویسین. به عنوان مثال، شما ممکنه در یک بخش به اسلاید، در بخش دیگه به تعدادی خودکار، کاغذ و یا موارد دیگه برای تیم‌ها نیاز داشته باشین. تهیه این لیست به شما کمک می‌کنه برای برگزاری کارگاه آماده‌تر بشین.
 

به مکان برگزاری کارگاه فکر کنین
موقعیت جغرافیایی محل برگزاری وُرکشاپ از نظر دسترسی آسون و امکانات رفاهی اهمیت داره. همچنین باید ظرفیت مکان مورد نظر رو با توجه به تعداد شرکت‌کنندگان در نظر بگیرین.
طراحی و نحوه‌ی چینش صندلی‌ها و موقعیت فیزیکی محل برگزاری نیز بر اساس نوع سبک آموزشی انتخابی شما فرق میکنه.
 

زمان برگزاری  وُرکشاپ


سعی کنین زمان برگزاری کارگاه پنجشنبه و جمعه نباشه. زیرا معمولا افراد برای آخر هفته‌ی خود برنامه‌های شخصی دارن. همچنین از برگزاری وُرکشاپ بعد از ناهار جدا خودداری کنین چون انرژی شرکت‌کنندگان در پایین‌ترین حد خودشه. بهترین زمان برای برگزاری کارگاه آموزشی خوب صبح یا عصرهاست.
در پایان باید گفت هیج شکی نیست که برنامه‌ریزی برای برگزاری یک وُرکشاپ اثربخش کار فوق‌العاده سخت و زمان‎بَری هست. اما اگه شما زمانی رو برای فکر کردن و پیدا کردن راه‌حل‌های خلاقانه صرف کنین به مخاطبان‌تون ارزشی ارائه خواهید کرد که با هیچ چیز دیگه‌ای قابل مقایسه نخواهد بود.

 

 

  • آدرس: تهران، میدان ونک، خیابان ملاصدرا، خیابان شیخ بهایی شمالی، نبش صائب تبریزی، برج صبا، طبقه 5 واحد 53
expand_less